Sivas'a Nereden Başlanır?
Sivas, Türkiye'nin yüzölçümü bakımından en büyük illerinden biridir ve gezilecek yerleri birbirine yakın değildir. Bu rehber bu yüzden yerleri bir liste olarak değil, şehir merkezi ve ilçeler olarak ayırır: kent meydanındaki 13. yüzyıl yapıları, Sivas Kongresi'nin yapıldığı bina, UNESCO listesindeki Divriği, Gürün'ün berrak suları, Gemerek'te Sızır, Hafik ve Tödürge'nin göl kıyıları, Şarkışla'da Âşık Veysel'in köyü, Kangal ve kışın Yıldız Dağı.
Eski rehberlerde sık görülen "Hitit, Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı" sıralaması Sivas'ı anlatmaya yetmez. Daha doğru bir okuma şöyledir: Bölgede çok eski yerleşimlerin izleri vardır; 12.-13. yüzyılda Danişmendli, Selçuklu ve İlhanlı dönemlerinde anıtsal bir şehir kurulmuştur; Osmanlı döneminde Sivas bir eyalet merkezidir; 1919'da Sivas Kongresi'ne ev sahipliği yapmıştır; bugün de Kızılırmak havzasında bir Cumhuriyet kentidir.
Bu sayfadaki tarih, mesafe, ilçe ve işletme bilgileri eski içerikle karşılaştırılıp güncellendi. Eski içerikteki bazı iddialar (ör. Gök Medrese'nin 1291'de yapıldığı, Şuğul Vadisi'nin İmranlı'da olduğu, Eğriçimen Yaylası'nın Yıldızeli'nde olduğu, madımağın bilimsel adı) hatalıydı ve aşağıda düzeltildi. Doğrulayamadığımız saat, ücret ve işletme bilgisini yazmadık, resmî kaynağa yönlendirdik.
Sivas Hızlı Rehber
| Konu | Kısa Cevap |
|---|---|
| İlk kez gelenler için en iyi bölge | Şehir merkezi: Çifte Minareli, Şifaiye, Buruciye, Gök Medrese, Kongre binası ve Ulu Cami birbirine yürüme mesafesindedir. |
| UNESCO alanı | Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (Dünya Mirası Listesi, 1985). Şehir merkezinden yaklaşık 170-184 km. |
| Ana tarihî meydan | Kent meydanı çevresi: Çifte Minareli Medrese, Şifaiye Medresesi, Buruciye Medresesi ve Gök Medrese. |
| Doğa için gün rotası | Gürün (Gökpınar Gölü ve Şuğul Kanyonu) ya da Gemerek (Sızır Şelalesi). Her biri ayrı bir gündür. |
| Halk kültürü durağı | Şarkışla'nın Sivrialan köyündeki Âşık Veysel Müzesi ve mezarı. |
| Kış seçeneği | Yıldız Dağı Kış Sporları ve Turizm Merkezi (Yıldızeli, şehir merkezine yaklaşık 58 km). Sezon durumunu önceden kontrol edin. |
| Havalimanı | Sivas Nuri Demirağ Havalimanı, şehir merkezinden yaklaşık 22 km (bilet sitelerine göre). |
| Hızlı tren | Ankara-Sivas YHT hattı 2023'te açıldı. İstanbul-Sivas aktarmasız YHT seferleri Mayıs 2024'ten beri raporlanıyor. Güncel sefer için TCDD Taşımacılık'a bakın. |
| Önerilen en kısa kalış | Şehir merkezi için 1 gün. Divriği ile birlikte 2 gün. Doğa için 3-4 gün. |
Saat, ücret ve sefer bilgileri değişebilir. Resmî duyuruları ziyaretten önce kontrol edin. Fiyatlar zaman içinde değişebilir.
Sivas Şehir Merkezi ile Sivas İli Aynı Şey Değildir
Sivas şehir merkezindeki gezilecek yerler yürüyerek ya da kısa mesafelerle gezilir. İlçelerdeki yerler ise başka bir seyahattir. Aşağıdaki mesafeler kaynaklara göre yaklaşık değerlerdir ve rota, yol durumu ve ölçüm noktasına göre değişir. Gezi planı yapmadan önce bir harita servisinde kontrol edin.
| Bölge | Başlıca Duraklar | En Uygun Olduğu Gezgin | Önerilen Süre | Ulaşım Notu |
|---|---|---|---|---|
| Sivas Merkez | Çifte Minareli, Şifaiye, Buruciye, Gök Medrese, Ulu Camii, Kongre binası, Behrampaşa Hanı, Eğri Köprü | İlk kez gelenler, tarih ve mimari meraklıları | 1 gün | Meydan çevresi yürünebilir. Eğri Köprü merkeze yaklaşık 3 km. |
| Divriği | Ulu Camii ve Darüşşifası, kale ve Kale Camisi, tarihî konaklar | UNESCO ve taş sanatı meraklıları | 1 tam gün ya da 1 gece | Merkezden yaklaşık 170-184 km. Karayolu ya da bölgesel tren. |
| Gürün | Gökpınar Gölü, Şuğul Kanyonu, kaya konutları | Berrak su ve kanyon sevenler | 1 gün | Şuğul merkezden yaklaşık 140 km. Özel araç gerekir. |
| Gemerek / Sızır | Sızır Şelalesi ve çevresi | Şelale ve kısa doğa yürüyüşü | Yarım gün | Sivas-Kayseri yoluna yaklaşık 19 km. Özel araç ya da taksi. |
| Hafik | Hafik Gölü, kuş gözlemi | Kuş ve sulak alan meraklıları | 1-2 saat | Zara-Hafik hattında Tödürge ile birlikte planlanır. |
| Zara | Tödürge Gölü, kış manzarası | Doğa fotoğrafçıları | Yarım gün | Tödürge, Zara'ya yaklaşık 12 km, Hafik'e yaklaşık 17 km. |
| Şarkışla | Sivrialan'da Âşık Veysel Müzesi ve mezarı | Halk müziği ve edebiyat sevenler | Yarım gün | Özel araç ya da ilçe ulaşımı. |
| Kangal | Kangal köpeği, Balıklı Kaplıca | Kültür ve termal tesis meraklıları | Yarım ile 1 gün | Balıklı Kaplıca merkezden yaklaşık 98 km, Kangal ilçesine yaklaşık 13 km. |
| Yıldız Dağı (Yıldızeli) | Kayak merkezi | Kış sporları | 1 gün | Merkeze yaklaşık 58 km. Kış yolu durumu önemlidir. |
| Koyulhisar | Eğriçimen Yaylası | Yayla ve orman havası | 1 gün | Yayla, ilçe merkezine 17-20 km. Yaz mevsimi. |
| İmranlı | Kızılırmak'ın kaynak bölgesi, Kızıldağ | Coğrafya ve doğa yürüyüşü meraklıları | Yarım gün | Uzak ve yüksek bölge. Kış koşullarına dikkat. |
Önemli: Divriği, Gürün, Kangal, Zara ve Şarkışla'yı "şehir merkezinde gezilecek yerler" gibi düşünmeyin. Bu ilçeleri tek güne sığdırmak yerine bir ya da iki tanesini seçin. Aşağıdaki rotalar bunu hesaba katar.
Sivas Merkez: Selçuklu Meydanı, Kongre Tarihi ve Eski Şehir
Şehir merkezinin tarihî çekirdeği, birbirine çok yakın duran dört büyük 13. yüzyıl yapısının çevresindeki kent meydanıdır: Çifte Minareli Medrese, Şifaiye Medresesi, Buruciye Medresesi ve biraz ötede Gök Medrese. Aynı çevrede Sivas Ulu Camii ve Kongre binası da vardır. Bir günlük rota için bu bölge yeterlidir.
Bu yapıları hepsine "Selçuklu" etiketi yapıştırmadan okumak gerekir. Şifaiye 1217-18'de Selçuklu sultanı I. İzzeddin Keykavus döneminde yapılmıştır. Çifte Minareli ise 1271-72'de, Anadolu'da Moğol (İlhanlı) egemenliği altındaki dönemde, İlhanlı veziri Şemseddin Cüveynî tarafından yaptırılmıştır. Gök Medrese ve Buruciye de aynı yıllara aittir. Yani meydan, tek bir hanedanın değil, iki ayrı siyasi dönemin izlerini taşır.
Not: Bu görselin dosya adı "Ulu Camii" der, ancak içindeki sahneler Sivas Ulu Camii'ni göstermez. Bu nedenle altyazıda yapıları Ulu Cami olarak adlandırmadık.
Kent Meydanı Yürüyüşü
Meydan çevresinde yürürken mantıklı bir sıra şöyledir: Çifte Minareli Medrese'nin cephesi, tam karşısındaki Şifaiye, ardından Buruciye, sonra kısa bir yürüyüşle Gök Medrese. Kongre binası ve Ulu Cami için ayrı bir zaman ayırın. Açık-kapalı durumu ve ziyaret edilebilen bölümler değiştiği için, gitmeden önce yerel duyurulara bakın.
Çifte Minareli Medrese
TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre vakıf kitabesi 670 (1271-72) tarihini taşır ve yapının banisi İlhanlı veziri Şemseddin Cüveynî'dir. Medrese kentin ortasında, Şifaiye'nin karşısındadır. Ayakta kalan bölüm ağırlıkla ön cephedir: anıtsal bir taçkapı ve iki yanında tuğla minareler. Özgün plan, dört eyvanlı, iki katlı dikdörtgen avlulu bir medrese olarak anlatılır. Mimarının adı kitabede güçlükle okunur, bazı araştırmacılar Kölük b. Abdullah önerir. Bugünkü kullanım ve ziyaret durumunu yerel kaynaklardan kontrol edin.
Şifaiye Medresesi (Keykavus Darüşşifası)
Eski içerikte bu yapı yoktu, ama kent meydanının en önemli parçalarından biridir. Kaynaklar yapının 1217-18'de Sultan I. İzzeddin Keykavus tarafından yaptırıldığını, kitabede 614 (1217) tarihinin geçtiğini ve sultanın kendi türbesinin yapının içinde olduğunu belirtir. Yaklaşık 48 x 68 metrelik planıyla ayakta kalan en büyük Selçuklu şifahanelerinden biri olarak anlatılır. Osmanlı döneminde medrese olarak kullanılmış, bu yüzden bugün "Şifaiye Medresesi" adıyla bilinir.
Darüşşifa, "modern hastane"nin eski hali değildir. Orta Çağ İslam dünyasında darüşşifalar hem tedavi hem tıp eğitimi merkeziydi ve vakıflarla işletilirdi. Bu yapıyı bugünkü hastane kavramıyla anlatmak yanıltıcı olur. Bugünkü kullanımı kaynaklarda farklı anlatılıyor: bazıları bir müze ve araştırma merkezi olarak, bazıları avluda kafe ve çevrede hediyelik eşya tezgâhları olan bir mekân olarak tarif ediyor. Ziyaretten önce güncel durumu kontrol edin.
Buruciye Medresesi
Buruciye Medresesi 1271 tarihlidir ve Muzaffer Burucerdî ile ilişkilendirilir. Kaynaklar yapının pozitif bilimler öğretmek için kurulduğunu söyler. Bazı eski kaynaklarda Buruciye ile Şifaiye adlarının karıştırıldığı görülür. Bu nedenle farklı rehberlerde aynı yapının iki ayrı adla anıldığını görebilirsiniz. Güncel kullanımı için yerel duyurulara bakın.
Gök Medrese: 1291 Değil, 1271
Eski içerikteki "1291'de inşa edildi" bilgisi hatalıdır. Kaynaklar yapıyı 1271 tarihine koyar. Sultan III. Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde, veziri Sahip Ata Fahreddin Ali tarafından yaptırılmıştır ve ilk adı Sahibiye'dir. Mimarı için Türk basınında Konyalı Kaluyan adı geçer. Kültür Ansiklopedisi maddesi "Kalûyanü'l-Konevî" biçimini verir. İsim yazımı kaynaklara göre değiştiği için kesin biçim tartışmalıdır. Adını cephedeki mavi-turkuaz çinilerden alır. Yapıda İznik çini işi içeren bir restorasyon yürütülmüştür. 2019'da valilik restorasyonun tamamlandığını duyurmuş, Vakıflar Genel Müdürlüğü yapıyı müzeye dönüştürmek için çalıştığını belirtmiştir. Ancak Eylül 2025'te güncellenen bir ansiklopedi maddesi çalışmaların sürdüğünü yazıyor. Bu çelişkiyi çözemedik. Ziyaretten önce yapının açık olup olmadığını Vakıflar veya Sivas Valiliği duyurularından teyit edin.
1271: Sivas Anıtsal Mimarisinde Olağanüstü Bir Yıl
Çifte Minareli (1271-72), Gök Medrese (1271) ve Buruciye (1271) aynı yıllara aittir. Anadolu'da Moğol egemenliği altında yaşanan bu dönemde vezirler ve devlet adamları rekabet eder gibi anıtsal medreseler yaptırmıştır. Çifte Minareli'nin banisi İlhanlı veziri Cüveynî, Gök Medrese'nin banisi ise Selçuklu vezirliği yapmış Sahip Ata'dır. Sivas'ın meydanı bu açıdan "bir hanedanın meydanı" değil, bir güç mücadelesi dönemini anlatan açık hava müzesidir.
Sivas Ulu Camii: Taş Ayaklar, Ahşap Tavan, Eğik Minare
Sivas Ulu Camii'nde 1196-97 (H. 592) tarihini veren bir kitabe, 1955'teki onarım sırasında bulunmuştur. Bazı araştırmacılar daha erken tarihler önerir. Yapının kime atfedileceği kaynaklarda farklıdır: bazıları Selçuklu, bazıları Danişmendli geleneğini vurgular. Haber kaynaklarında Selçuklu hükümdarı II. Kılıç Arslan'ın oğlu Kutbeddin Melikşah dönemi anılır.
"Ahşap direkli cami" ifadesi yanlıştır. Ulu Camii, taş ayaklar ve sivri kemerlerle bölünen çok nefli, kesme taş bir mekândır. Ahşap tavan ve sonradan eklenen ahşap giriş sundurması vardır, ama taşıyıcı sistem taş ayaklardır. "Ahşap direkli" tanımı, Beyşehir Eşrefoğlu gibi ahşap sütunlu camiler için geçerlidir. Bu iki tür karıştırılmamalıdır.
Caminin ünlü minaresi tuğla gövdelidir ve çini süslemeler taşır. Minarenin tarihi, kaynaklarda 12. yüzyıl sonu ile 1213 civarı arasında değişir. Minare yerden yaklaşık 35 metre yüksekliğinde anlatılır ve düşey eksenden yaklaşık 116-117 cm sapma bildirilir. Eğimin bilinçli mi yoksa sonradan mı oluştuğu tartışmalıdır. Bir uzman açıklamasında rüzgâra karşı direnç için bilinçli verilmiş gibi göründüğü, bir yıldırım isabetinin de gövdede sorun yarattığı söylenmiştir. Kesin açı için mühendislik raporlarına bakmak gerekir.
Yapıda Vakıflar Bölge Müdürlüğü ve vakıf arasındaki protokolle 25 Temmuz 2025'te başlayan bir restorasyon bildirilmektedir. Plana göre minare içinden aşağı delinip çelik bağlantılarla desteklenecek, eğim sensörlerle izlenecek, ana mekân sonra onarılacaktır. Haberlerde 2027 sonu hedef olarak geçer. Bu nedenle ziyaret öncesi hangi bölümlerin açık olduğunu kontrol edin.
Sivas Kongresi'nin Yapıldığı Bina
Atatürk ve Temsil Heyeti, 1919'da Sivas'a geldiğinde Sivas Lisesi olarak kullanılan bu binada çalışmıştır. Kaynaklarda Kongre'nin 4 Eylül 1919'da toplandığı yazılır, bitiş tarihi 11 ya da 12 Eylül olarak farklı verilir. Temsil Heyeti'nin bu yapıyı Eylül-Aralık 1919 arasında karargâh olarak kullandığı belirtilir. Binanın yapım tarihi için bir kaynak 1892 verir, diğer kaynaklarla tam örtüşmediği için kesin tarih yazmıyoruz. Yapı sonra okul olarak sürmüş, çoğu kaynağa göre 1990'da müzeye dönüştürülmüştür. Son kapsamlı restorasyonun 2016'da yapıldığı bildirilir.
Eski içerikteki "Atatürk Kongre ve Etnografya Müzesi" adı, bugün kaynaklarda farklı biçimlerde (ör. "Milli Mücadele Karargâhı", "Atatürk ve Kongre Müzesi") geçiyor. Resmî güncel adı ve ziyaret saatlerini muze.gov.tr üzerinden kontrol edin. Biz doğrulayamadığımız için saat, ücret ve Müzekart bilgisi yazmıyoruz.
Behrampaşa Hanı ve Kurşunlu Hamam
Behrampaşa Hanı, 16. yüzyılın ikinci yarısında Rum Beylerbeyi Behram Paşa tarafından yaptırılmış iki katlı bir kent hanıdır. Yapım yılı kaynaklarda 1573 ya da 1576 olarak geçer. 19. yüzyılın sonunda (1898-99) süvari kışlasına çevrilmiş, Milli Savunma Bakanlığı tarafından 1976'ya kadar kullanılmıştır. 2015 dolaylarında başlayan restorasyonla bugün butik otel, restoran ve kafe olarak işlev görmektedir. Yani yapıyı tarihî ticaret binası olarak değerlendirebilir, güncel ticari kimliğini ayrıca düşünebilirsiniz. Kurşunlu Hamam han ile aynı çevrede, 1570'lerde Behram Paşa tarafından yaptırılan hamam olarak anılır. Eski içerikteki bozuk "yüzyılda Osmanlı döneminde" cümlesi bu bilgilerle yenilendi. Hamamın güncel işletme durumunu doğrulayamadık, bu yüzden ziyaret koşullarını yazmadık.
Eğri Köprü ve Kızılırmak
Eğri Köprü, şehir merkezine yaklaşık 3 km mesafede, Kızılırmak üzerindeki taş bir köprüdür. Kaynaklarda 18 gözlü olarak geçer ve uzunluğu yaklaşık 173-180 metre verilir. Adını ortasından sonra yaklaşık 45 derece sola dönmesinden alır. Köprünün kitabesi yoktur, bu yüzden kesin tarihi bilinmez ve "13. yüzyıl" demek yerine "Selçuklu dönemi olduğu varsayılır" demek daha doğrudur. Eski içerikteki "13. yüzyıl, 18 kemer" ifadesinin kemer sayısı doğrudur, tarih kısmı kesin değildir. 13 gözlü olan yapı ise Yıldız Irmağı Köprüsü'dür. Köprünün trafik ve yaya kullanımını doğrulayamadık.
Diğer Merkez Durakları
Sivas Müzesi (arkeoloji ve etnografya koleksiyonları) ve Sivas Kalesi gibi yapıları güncel ziyaret koşullarını doğrulayamadığımız için ayrıntılı anlatmıyoruz. Gezi planınızda yer vermek isterseniz resmî duyurulardan teyit edin.
Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası: UNESCO Dünya Mirası
Divriği, Sivas'ın doğusunda, şehir merkezinden yaklaşık 170-184 km uzaklıkta bir ilçedir (kaynaklar karayolu için 184 km, demiryolu için 179 km verir). Burası "şehir merkezine yakın" bir durak değil, ayrı bir güne ya da geceye değer bir rotadır.
UNESCO kaydı "Divriği Great Mosque and Hospital" adıyla 1985'te Dünya Mirası Listesi'ne girmiştir (referans no. 358, ölçütler i ve iv). Eski içerikteki "Türkiye'nin UNESCO'ya giren ilk mimari eseri" ifadesini bu biçimde yazmıyoruz, çünkü aynı yıl İstanbul ve Göreme de listeye alınmıştır. Daha doğru ifade, "Türkiye'den 1985'te listeye giren ilk alanlardan biri"dir.
UNESCO'nun açıklamasına göre cami, Mengücekli emiri Ahmed Şah tarafından yaptırılmıştır. Bitişikteki darüşşifanın ise UNESCO belgelerinden birinde Ahmed Şah'ın eşi Turan Melek tarafından yaptırıldığı, başka bir belgede ise Ahmed Şah'ın her ikisini yaptırdığı yazılır. Yapım yılı 1228-29'dur. UNESCO'nun aktardığı bilgiye göre baş mimar Ahlatlı Hürremşah'tır (adı belgelerde "Hurrem Shah" ya da "Hürremşah" olarak geçer).
Mimari, Kapılar ve Taş İşçiliği
Divriği'nin ünü, cami ile darüşşifanın birlikte, kapılarındaki yoğun taş işçiliği ve plan çeşitliliğiyle bir bütün oluşturmasından gelir. UNESCO, caminin avlusu, revakları ve açık abdest havuzu olmayan bir Anadolu camisi örneği olduğunu vurgular. Yapıda birkaç ayrı portal vardır: darüşşifa portalı, caminin kuzey ve batı portalları ve doğu girişi (kaynaklarda bunlardan birine "Cennet Kapısı" denir, ancak adlandırma kaynaktan kaynağa değişir). Portalların her biri farklı kompozisyonlarla işlenmiştir. Resmî terimlerin hangisinin tercih edildiğini, ziyaret ettiğiniz yerdeki yazılı açıklamaya bakarak teyit edebilirsiniz.
Popüler İddialar ve Doğrulanabilenler
| Sık Duyulan İfade | Araştırmada Ne Bulduk |
|---|---|
| "Yaklaşık 10 bin farklı taş motifi var." | Bu rakam yerel haberlerde, rehberlerde ve imam anlatımlarında tekrarlanır. Belgelenmiş bir sayım ya da sanat tarihi kaynağı bulamadık, bu yüzden kesin sayı vermiyoruz. "Çok sayıda ve birbirinden farklı motif" demek yeterlidir. |
| "Mimar taçkapıya özellikle namaz kılan insan gölgesi yaptı." | Batı kapısında yaz aylarında (haberlere göre Mayıs-Eylül, özellikle ikindi saatlerinde) bir insan silüetini andıran bir gölge oluştuğu anlatılır. Bu bir gözlemdir. Gölgenin bilinçli bir tasarım olduğuna dair bir kanıt bulamadık. Bu yüzden "mimarın bilinçli olarak yaptığı" şeklinde yazmıyoruz. |
| "Darüşşifada hastalar su sesi ve müzikle tedavi edilirdi." | Bu anlatımı gönüllü rehberler tekrarlıyor. Tarihî ya da akademik bir kaynakla doğrulayamadık. Bu yüzden bir gerçek olarak yazmıyoruz. Darüşşifada bir su öğesi bulunduğunu söylemek mümkündür, ama bunun tedavi yöntemi olarak kullanıldığına dair kanıtımız yok. |
| "2024'te restorasyon tamamlandı." | Doğru. Restorasyon 2015'te başlamış, Mayıs 2024'te tamamlanmıştır. Cami ve darüşşifa 6 Mayıs 2024'te yeniden ibadete ve ziyarete açılmıştır. Çatı yenilenmiş, lazerle temizlik ve takviye çalışmaları yapılmıştır. Aralık 2024 haberlerinde açılıştan sonra 150 binden fazla ziyaretçi anılır. |
| "Divriği'nin Türkiye'deki ilk UNESCO eseri olması." | 1985'te İstanbul ve Göreme de listeye girmiştir. "İlk alanlardan biri" ifadesi doğrudur. |
Ziyaret Bilgisi (Güncel Durum)
Cami ibadete açık bir yapıdır. Bir 2025 gezi yorumu girişin ücretsiz olduğunu ve uygun giyim beklendiğini yazar. Resmî ziyaret saatlerini, ücret ve Müzekart durumunu doğrulayamadık, bu yüzden rakam yazmıyoruz. Ziyaret saatlerini Sivas İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ya da Divriği ilçe yönetiminden teyit edin. Namaz saatlerinde mekân ibadete ayrılır. Sessiz olun, uygun giyinin ve ibadet edenlerin önünden geçmeyin.
Divriği'de Başka Neler Var?
- Divriği Kalesi ve Kale Camisi: Kalenin yalnızca dış sur bölümleri ayakta kalmıştır, Mengücek dönemi yapısını büyük ölçüde korur. Kale Camisi uçurum kenarındadır ve yaklaşık 1180 civarında yapıldığı belirtilir. Çıkış yolu zordur.
- Tarihî konaklar ve kümbetler: İlçede ahşap işçiliğiyle öne çıkan konaklar ile Sitte Melik ve Nureddin Salih kümbetleri gibi yapılar anılır. Tek tek ziyaret koşullarını doğrulayamadık.
- Tren: Üçüncü taraf tarife sitelerine göre Sivas-Divriği arasında günde üç bölgesel sefer vardır ve yolculuk yaklaşık 3 saat sürer. Güncel saat ve fiyat için TCDD Taşımacılık'a bakın. Turistik Doğu Ekspresi de 2026-2027 kış sezonunda Divriği ve Sivas'ta mola verecektir. Bireysel bilet satışı 26 Ekim 2026'da başlayacağı haberlerde yer alır.
- Konaklama: İlçede konaklama seçeneklerinin sınırlı olduğu belirtilir. Geceleme planlıyorsanız önceden güncel durumu kontrol edin.
Divriği'yi Gürün ya da Kangal ile aynı güne sıkıştırmayın. Gidiş-dönüş yol süresi, ziyaret süresinin çok üzerindedir.
UNESCO Durumu: Sivas'ta Hangi Alan Hangi Listede?
UNESCO'nun farklı programları vardır. Dünya Mirası Listesi bir yeri korur. Somut Olmayan Kültürel Miras listeleri bir gelenek ya da uygulamayı kapsar. Geçici Liste ise yalnızca bir ülkenin ileride aday gösterebileceği alanların listesidir ve bir alanın Dünya Mirası olduğu anlamına gelmez.
| Alan ya da Gelenek | UNESCO Durumu | Yıl | Not |
|---|---|---|---|
| Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası | Dünya Mirası Listesi (kültürel, ölçüt i ve iv) | 1985 | Sivas ilinde UNESCO Dünya Mirası olarak doğruladığımız tek alan. |
| Kangal köpeği | UNESCO programı değil | - | Bir ırk ve kültürel semboldür. Uluslararası kinoloji örgütü FCI standardında yer alır ama bu UNESCO ile ilgisizdir. |
| Âşıklık geleneği | Doğrulanamadı | - | Türkiye'nin UNESCO listelerindeki "âşıklık geleneği" kaydını Sivas için ayrıca doğrulayamadık. Bu yüzden program türü yazmadık. |
| Çifte Minareli, Gök Medrese, Ulu Cami | Doğrulanamadı | - | UNESCO Dünya Mirası olarak sunmuyoruz. |
Gürün: Gökpınar Gölü ve Şuğul Kanyonu
Gökpınar Gölü, Sivas'ın Gürün ilçesindedir. Berrak turkuaz görünümüyle "bozkırın nazar boncuğu" diye anılır, ama "Türkiye'nin Maldivleri" gibi turizm klişelerini kullanmıyoruz. Bir haberde gölün derinliği için yaklaşık 17 metre verilmiştir. Resmî bir ölçüm bulamadık.
Dalış, yüzme ve kano konusunda dikkat: Kaynaklar birbiriyle çelişir. 2019 tarihli bir yazıda gölde yüzmenin ve balık tutmanın yasak olduğu, dalışın yalnızca özel izinli ekipler tarafından yapıldığı yazılır. 2021 haberlerinde gölde dalışlar anlatılır. Daha yeni bir habere göre göl "kesin korunacak hassas alan" ilan edilmiş ve dalış turizmine kapatılmıştır. Hangi kararın güncel olduğunu resmî kaynaktan doğrulayamadık. Bu yüzden Gökpınar'da dalış, yüzme ya da kano yapılabileceğini varsaymayın. "Dalış ideal" demiyoruz. Kural için Sivas Valiliği ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı duyurularına bakın. Göl çevresinde yapılaşma planlarına ilişkin bir dava haberi de vardır, bu nedenle tesis durumu değişmiş olabilir.
Şuğul Kanyonu: Gürün'de, İmranlı'da Değil
Eski içerikte Şuğul Vadisi önce Gürün'de, sonra İmranlı'da geçiyordu. Doğrusu: Gürün. Kanyon Gürün ilçe merkezine yaklaşık 5 km, Sivas şehir merkezine yaklaşık 140 km uzaklıktadır. Yüksek kayalıklar arasından akan berrak suyu ve küçük şelaleleriyle bilinir. Güncel resmî adı için "Şuğul Kanyonu" ve "Şuğul Vadisi" kullanımları kaynaklarda birlikte geçer. Tabiat parkı statüsünü doğrulayamadık. Tabiat parkı olarak ilan edilen yer Dipsizgöl Şelalesi'dir ve o Doğanşar ilçesindedir. Eski içerikteki "kaya tırmanışı ve kamp" ifadesini resmî olarak desteklenen etkinlikler olmadığı için çıkardık. Yürüyüş için görünür yolları kullanın.
Gürün'de Başka Ne Var?
Dağ yamacında 3-5 katlı görünen kaya konutları (yaklaşık 4 bin yıllık olduğu belediye başkanı tarafından söylenmiş) Gürün'ün ilginç bir parçasıdır. Konak ve Somuncu Baba gibi başka duraklar için güvenilir bilgi bulamadığımızdan yazmıyoruz.
Sivas'ta Doğa: Göller, Şelaleler ve Yürüyüş Yolları
Sivas'ın doğa rotaları birbirinden uzaktır. Aşağıdaki bölümlerde her yeri kendi ilçesinde anlattık ve eski içerikteki yer-ilçe karışıklıklarını düzelttik. Hepsinde özel araç ya da taksi gerektiğini ve kış koşullarının farklı olduğunu unutmayın.
Yandaki kolaj, yürüyüş platformlu bir göl kıyısını, çok kollu bir şelaleyi ve kanyon içindeki bir yürüyüş yolunu birlikte gösterir. Kolaj, belirli bir yer adıyla eşleştirilmeden, rehberdeki doğa rotalarını temsil eder. Dosya adında Hafik, Sızır ve Şuğul geçer, ama sahnelerin hangi yerlere ait olduğunu görselden doğrulayamadık.
Gemerek ve Sızır Şelalesi
Sızır Şelalesi, Gemerek ilçesine bağlı Sızır beldesi sınırlarındadır. Göksu Çayı'nın (Sızır Suyu) traverten basamaklardan dökülmesiyle oluşur. Kaynaklar yüksekliği yaklaşık 22 metre, suyun yedi düşüş hattından aktığını anlatır. Kültür ve Turizm Bakanlığı şelaleyi 21 Ekim 2019 tarihli olurla "Doğal Sit - Nitelikli Doğal Koruma Alanı" olarak tescil etmiştir. Şelale Çat Ormanları içinde anılır. Sivas-Kayseri karayoluna yaklaşık 19 km mesafededir.
Nisan 2026 haberlerine göre şelale son 20 yılın en yüksek akışına ulaşmış, sel suları nedeniyle su çamur renginde akmıştır. Bu yüzden ziyaretçi yoğunluğu ve su durumu mevsime göre çok değişir. Şelale kenarında korkuluk dışına çıkmayın, ıslak zeminde dikkatli yürüyün. Eski içerikteki genel "doğal ormanlarıyla tanınan Gemerek" ifadesini kullanmadık, çünkü somut bir yer anlatmıyordu.
Hafik Gölü
Hafik Gölü, Hafik ilçesi yakınlarındadır. Kaynaklara göre yaklaşık 67 hektarlık bir alandır, derinliği yazın yaklaşık 5, kışın yaklaşık 3 metredir. Yerleşik ve göçmen kuşlar için üreme alanıdır. Sivas Valisi'nin aktardığına göre sazlıklar yıl içinde yaklaşık 150 kuş türüne barınma sağlayabilir (2019 haberi). Göl "kesin korunacak hassas alan" olarak anılır. Kışın kısmen donar. Eski içerikteki "kamp için uygundur" ifadesini, resmî tesis ya da kural bulamadığımız için kaldırdık. Kuş gözlemi için sazlık kenarlarında gürültü yapmadan, uzaktan gözlem yapın. Hafik çevresinde Tunç Çağı kazık evleri gibi arkeolojik iddialara dair güvenilir kaynak bulamadığımızdan yazmıyoruz.
Zara ve Tödürge Gölü
Tödürge Gölü Zara ilçesindedir. Zara'ya yaklaşık 12 km, Hafik'e yaklaşık 17 km uzaklıktadır ve yaklaşık 350 hektarlık bir yüzeyi vardır. Derinlik rakamları kaynaklara göre değişir. Gölün kıyısında bir kuş gözlem kulesi ve piknik alanları anılır. Kaynaklarda tepeli batağan, angıt, karaçaylak gibi türler sayılır. 2025'te bir haberde, avlanma yasağından sonra yayın balıklarının kuşları azalttığı ve bir işletmecinin şu anda kuş olmadığını söylediği aktarılmıştır. Bu yüzden kuş göreceğinizi garanti etmeyin.
Kış güvenliği: Ocak 2026 haberlerinde göl tamamen buzla kaplanmıştır. Eski içerikteki "donan yüzeyde fotoğraf çekin" önerisi tehlikelidir. Buz kalınlığı değişkendir ve resmî olarak güvenli ilan edilmiş bir buz alanı yoktur. Gölün üzerine çıkmayın. Fotoğrafı kıyıdan çekin.
Balıkçılık: Güncel avlanma kuralları ve mevsimi doğrulayamadığımız için balık tutmayı öneri olarak vermiyoruz. Kamp yapılabildiği yazılsa da resmî kuralı yerel yönetimden kontrol edin. Çöpünüzü yanınızda götürün.
Zara'yı yalnızca Tödürge ile anlatmak da eksik olurdu. Yandaki kolaj, yuvarlak çukurlarda oluşmuş mavi-yeşil göz göllerin, bir seyir platformunun ve kayalık yamaçtaki oyuk yapıların bir arada olduğu bir sahneyi gösteriyor. Görseldeki yerlerin adlarını doğrulayamadığımız için tek tek adlandırmıyoruz. Zara çevresinde tarihî köprü, mağara ya da şelale gibi başka durakların kesin adlarını resmî kaynaktan yazmadığımız için burada vaat etmiyoruz.
Zara-Hafik hattını bir yarım günlük doğa rotası olarak planlayın ve kış yollarını önceden kontrol edin.
Şarkışla ve Âşık Veysel'in Sivrialan'ı
Âşık Veysel Müzesi, Sivas'ın Şarkışla ilçesine bağlı Sivrialan köyündedir. Veysel'in 1960'ta yaptırdığı ev, Sivas Müze Müdürlüğü tarafından 2012'de restore edilmiş ve 7 Aralık 2012'de ziyarete açılmıştır. Evde Veysel'in vefat ettiği oda, yatağı, kişisel eşyaları ve sazları anlatılır. Yanındaki ek binada Braille yazılı erişilebilirlik düzenlemeleri bulunduğu belirtilir. Veysel Sivrialan'da toprağa verilmiştir ve ölüm yıldönümlerinde mezarı başında anılır. Müzenin güncel saatlerini doğrulayamadık, ziyaret öncesi Sivas Müze Müdürlüğü'ne danışın.
Âşık Veysel Şatıroğlu 1894 dolaylarında Sivrialan'da doğmuş, 1973'te vefat etmiş bir halk ozanıdır. Âşıklık geleneğinde sazla söyleyen ozanlardan biri olarak Türk halk edebiyatında çok önemli bir yere sahiptir. Eserlerinden biri "Uzun İnce Bir Yoldayım"dır. Şarkı sözlerini telif nedeniyle bu sayfada alıntılamıyoruz.
Şarkışla'da güvenilir olarak doğrulayabildiğimiz diğer ziyaret noktası yoktur. Kuşaklı Höyük (Sarissa) gibi Hitit dönemi arkeolojik alanlar akademik açıdan önemli olabilir, ancak turist erişimi olan bir gezi noktası olarak sunmuyoruz.
Kangal: Köpek, Balıklı Kaplıca ve Sıcak Çermik
Kangal Çoban Köpeği
Kangal, bir ilçe adıdır ve aynı zamanda bir çoban köpeği ırkının adıdır. FCI kayıtlarında ırk "Kangal Çoban Köpeği" adıyla 331 numaralı standartta, Türkiye menşeli olarak yer alır. FCI listesine kabul tarihi 1989, geçerli standart yayını 2018 olarak görünür. FCI standardı, asıl kullanım amacını sürü koruma olarak belirtir. Kaynaklarda ırk adı konusunda ayrışma olduğu da belirtilir: bazı kulüpler ırkı "Anadolu Çoban Köpeği" olarak anar.
"Dünyanın en güçlü köpeği", "ısırma gücü" ya da "insanlara asla saldırmaz" gibi iddiaları kullanmıyoruz, çünkü bunlar yetkili bir kaynakla desteklenmez. Çoban köpekleriyle karşılaşırsanız sürüye yaklaşmayın ve hayvanları sahibinin onayı olmadan sevmeyin.
Balıklı Kaplıca
Kangal Balıklı Kaplıca, Kangal ilçe merkezine yaklaşık 13 km, Sivas şehir merkezine yaklaşık 98 km uzaklıktadır (kaynaklar 10-17 km arasında farklı değerler verir). Suyun sıcaklığı kaynaklarda 36-37 °C olarak geçer. Tesiste sekiz havuz ve iki otel bulunduğu belirtilir, işletmeci tesisin yıl boyunca açık olduğunu söyler. Tesis özellikle "doktor balık" deneyimiyle bilinir.
Tedavi iddiası yok: Eski içerikteki sağlık ve şifa vurgusunu tamamen çıkardık. Bu rehber sağlık ya da tedavi iddiasında bulunmaz. Bir sağlık sorununuz varsa doktorunuza danışın. Burada yalnızca ziyaretçi bilgisi veriyoruz.
Sıcak Çermik ve Soğuk Çermik
Sivas'ta iki ayrı çermik adı geçer. Kaynaklara göre Sıcak Çermik Kaplıcası şehir merkezine 24-31 km uzaklıktadır, Soğuk Çermik ise şehrin yaklaşık 17 km kuzeydoğusundadır ve belediye tarafından işletilen bir tesistir. Diyarbakır'ın Çermik ilçesiyle karıştırmayın. Eski içerikteki sağlık yararı ifadelerini tamamen çıkardık. Güncel tesis ve konaklama koşullarını belediyeden kontrol edin.
Yıldız Dağı, Eğriçimen Yaylası ve Kızılırmak'ın Kaynağı
Yıldız Dağı Kış Sporları ve Turizm Merkezi
Kayak merkezi Sivas'ın Yıldızeli ilçesine bağlı Yakupoğlan köyündedir ve şehir merkezine yaklaşık 58 km uzaklıktadır. Eski içerikteki mesafe ve ilçe doğrudur. Rakım için kaynaklar yaklaşık 2.552 metre verir (telesiyej istasyonlarında 2.551 metre ve başka hatlar için farklı değerler anılır, bu yüzden ölçülen noktaya bağlıdır). DHA'ya göre merkezde iki telesiyej, 804 metrelik bir teleski, kızak pisti, yürüyen bant ve t-bar bulunur. Eski içerikteki "teleferik" kelimesi yanlış terimdi, doğrusu telesiyej.
İşletmeci olarak Buruciye A.Ş. anılır. Pist sayısı, toplam uzunluk, ekipman kiralama, kayak okulu ve 2026 sezon açılış tarihini resmî olarak doğrulayamadık. Bu yüzden bu bilgileri yazmıyoruz. Genel olarak sezonun Aralık'tan Mart'a uzanması beklenir ama kar durumu her yıl değişir. Gitmeden önce güncel kar ve işletme durumunu kontrol edin. Fiyatlar zaman içinde değişir, bu yüzden fiyat yazmıyoruz.
Eğriçimen Yaylası: Koyulhisar'da
Eski içerik Eğriçimen Yaylası'nı Yıldızeli'ne yazıyordu. Doğrusu: Koyulhisar ilçesi. Yayla ilçe merkezine yaklaşık 17-20 km mesafededir ve yaklaşık 1.800 metre rakımlı, çam ormanlarıyla çevrili bir alan olarak anılır. Stabilize bir yayla yoluyla ulaşılır. Yaz aylarında serinlik için, kışın ise karlı manzara için anılır. Yol ve kar durumunu önceden kontrol edin.
İmranlı ve Kızılırmak'ın Kaynağı
Kızılırmak, Sivas'ın İmranlı ilçesindeki Kızıldağ'ın yamaçlarındaki yaklaşık 2.000 metre rakımlı kaynaklardan doğar. Kızıldağ'ın en yüksek noktası yaklaşık 2.950 metredir. Nehir yaklaşık 1.355 km ile yalnızca Türkiye sınırları içinden akan en uzun nehirdir. Zara-İmranlı arasında "Yukarı Kızılırmak Kültür ve Doğa Yolu" adlı bir yürüyüş etabı da bulunur. Eski içerikteki "İmranlı'nın en dikkat çeken yeri Şuğul Vadisi" hatası bu yüzden temizlendi, Şuğul Gürün'dedir. İmranlı uzak ve yüksek bir bölgedir, kış koşullarında özel dikkat gerekir.
Suşehri ve Diğer İlçeler
Eski içerikteki Suşehri için "trekking, kamp, yamaç paraşütü" ifadelerini destekleyen güvenilir bir kaynak bulamadığımızdan çıkardık. Suşehri'ni bir mola noktası olarak düşünebilirsiniz.
Eski Bilgi mi, Doğru Bilgi mi? Sık Görülen İddialar
Eski Sivas içeriğinde ve birçok rehberde dolaşan bazı ifadeler araştırmada farklı çıktı. Aşağıdaki tablo bu farkları özetler.
| Sık Görülen İfade | Araştırma Sonucu |
|---|---|
| "Gök Medrese 1291'de yapıldı." | Kaynaklar 1271 verir (Sahip Ata Fahreddin Ali). |
| "Sivas Ulu Camii ahşap direklidir." | Kaynaklara göre taş ayaklar ve sivri kemerlerle bölünmüş taş yapıdır. Ahşap olan tavandır. |
| "Şuğul Vadisi İmranlı'dadır." | Gürün'dedir. |
| "Eğriçimen Yaylası Yıldızeli'ndedir." | Koyulhisar'dadır. |
| "Divriği'de 10 bin farklı motif vardır." | Belgelenmiş bir sayım bulamadık. Kesin rakam vermiyoruz. |
| "Darüşşifada hastalar su ve müzikle tedavi edilirdi." | Güvenilir kaynak bulamadık. Gerçek olarak yazmıyoruz. |
| "Balıklı Kaplıca cilt hastalıklarını tedavi eder." | Sağlık iddiası taşımayan, yalnız ziyaretçi bilgisi veriyoruz. |
| "Madımağın bilimsel adı Sideritis congesta'dır." | Yanlış. Madımak Polygonum cognatum türüdür (Polygonaceae). Sideritis cinsi farklı bir bitki grubudur. |
| "Madımak 2020'de Tarım Bakanlığı tarafından coğrafi işaretle tescillendi." | Coğrafi işareti Tarım Bakanlığı değil TÜRKPATENT tescil eder. Madımak için bir tescil kaydı bulamadık, bu yüzden coğrafi işaretli olduğunu yazmıyoruz. Kontrol için TÜRKPATENT coğrafi işaret portalına bakın. |
| "Divriği pilavı bulgurla yapılır." | Coğrafi işaret belgesine göre pirinçle yapılır, tabanda et, nohut ve üzüm bulunur. |
| "Yıldız Dağı'nda teleferik var." | Doğru terim telesiyej. Teleski ve t-bar da anılır. |
Sivas'a Ne Zaman Gidilir?
| Mevsim | Avantaj | Dikkat Edilecek |
|---|---|---|
| İlkbahar | Yeşeren bozkır, bol su, şelaleler | Yağış değişkendir. Sızır ve Gürün'de su durumu mevsime göre değişir. |
| Yaz | Gürün, Sızır, Divriği ve yayla rotaları. Uzun gün ışığı. | Düşük rakımlı bölgelerde sıcak olabilir. Divriği'nin batı kapısındaki gölge gözlemi için yaz ikindisi anılır. |
| Sonbahar | Şehir mirası ve kırsal rotalar için rahat hava | Akşamlar serinleyebilir. |
| Kış | Yıldız Dağı, karlı manzara | Rakım yüksektir, yollar buzlanabilir, hava erken kararır. Divriği ve Gürün gibi uzak rotalarda dikkat. |
Doğada Güvenlik
- Şelale kenarında ve kanyonda korkuluk ve yönlendirme dışına çıkmayın.
- Donmuş göl yüzeyine çıkmayın. Buz kalınlığı güvenilir değildir.
- Her yerde kamp yapabileceğinizi varsaymayın. Resmî alan ve kural dışında kamp yapmayın.
- Kış yolculuğunda yol durumunu, zincir ve yakıt ihtiyacını önceden kontrol edin.
Sivas'ta Ne Yenir?
Eski içerikte yemek bölümü yarım ve bazı yerlerde hatalıydı, kenar çubuğunda ise Sivas'a ait olmayan bir restoran listesi yanlışlıkla yer alıyordu. Bu listenin tamamı kaldırıldı. Aşağıda Sivas'a özgü ve kaynakla destekleyebildiğimiz yemekler yer alır. Restoran adı vermiyoruz, çünkü güncel olarak doğrulayabildiğimiz bir liste yok.
| Yemek | Nedir? | Not |
|---|---|---|
| Sivas köftesi | Dana ya da koyun but etinden, katkı maddesiz hazırlanan ve ızgarada pişirilen geleneksel köfte. | TÜRKPATENT'te mahreç işareti olarak 31 Ocak 2011'de tescillidir (no. 140). Sivas Ticaret ve Sanayi Odası tescil sahibidir. |
| Sivas katmeri | Yöresel hamur işi. | Coğrafi işaret aldığı haberlerde geçer. Tescil tarihini ve numarasını doğrulayamadık. |
| Sivas kellesi | Fırında kelle olarak bilinen Akkaraman koyunu başı yemeği. | 6 Şubat 2026'da TÜRKPATENT tarafından coğrafi işaret tescili aldığı bildirilir. |
| Divriği pilavı (Alatlı pilavı) | Haşlanmış et baharatla tencere tabanına serilir, üstüne nohut ve Besni üzümü eklenir, en üste pirinç konarak pişirilir. | Coğrafi işaret belgesindeki tanım. Farklı tarifler de vardır. |
| Peskütan çorbası | Yoğurt ve yarma ile yapılan kışlık bir besinden hazırlanan çorba. Üzerine yağ yakılarak servis edilir. | Başvuru durumunu doğrulayamadık. Farklı tarifler anlatıldığı için "yoğurt, buğday ve nohut" gibi tek bir tarif sunmuyoruz. |
| Madımak aşı | İlkbaharda toplanan madımak otu (Polygonum cognatum) ile yapılan yemek. Yerel varyantları vardır. | Coğrafi işaret kaydını doğrulayamadık. Tek bir tarif sunmuyoruz. Sağlık iddiası yazmıyoruz. |
| Hıngel, pezik turşusu, turşu mıhlaması | Sivas il tanıtım broşürü bu yemekleri yöresel lezzetler arasında sayar. | Tarif ve coğrafi işaret durumunu ayrıca doğrulamadık. |
| Hurma (kalburabastı) tatlısı, kazan simidi | Broşürde anılan yöresel lezzetler. | Ayrıntı doğrulanmadı. |
Çıkardıklarımız: Eski içerikteki "kuzu etli tandır Sivas kebabı" tanımını, broşürde "sebzeli Sivas kebabı" olarak anıldığı için genel bir kuzu-tandır anlatımı olarak taşımadık. Kangal peyniri ve Sivas balını genel il ürünü olarak öne çıkarmadık ve sağlık faydası ifadelerini tamamen kaldırdık. Broşürde Tozanlı Vadisi organik balı anılır. Kete ve katmeri genel Anadolu hamur işlerinden ayırmak için yerel kaynak bulamadığımızdan ayrı başlık açmadık. Sivas bıçağı (TÜRKPATENT no. 401, 2018) yiyecek olmasa da yöresel bir üründür.
Sivas'ta Nerede Kalınır?
Konaklamayı sıralama yerine bölgeye göre seçin. Puan ve fiyat yazmıyoruz, çünkü bunları canlı bir rezervasyon sitesinden okumak gerekir. Bir otelin güncel adını, markasını ve konumunu resmî sitesinden kontrol edin.
| Bölge | Avantaj | Dikkat |
|---|---|---|
| Kent meydanı ve tarihî merkez | Medreseler ve Kongre binası yürüme mesafesinde | Akşam seçenekleri sınırlı olabilir. |
| İstasyon ve merkezî modern bölgeler | Tren ve şehir içi ulaşım | Tarihî merkeze araç ya da kısa yürüyüş gerekebilir. |
| Divriği | Yalnız geceleme planlıyorsanız | Seçenekler sınırlı belirtilir. Önceden doğrulayın. |
| Yıldız Dağı | Kayak sezonunda | Güncel konaklama durumunu işletmeciden doğrulayın. |
2026 rezervasyon listelerinde adı geçen oteller arasında Behrampaşa Otel (tarihî han binasında), Elite World Nest Sivas, Ramada by Wyndham Sivas ve The Green Park Hotel Sivas vardır. Bu bir tavsiye değildir. Resmî sitelerini tek tek incelemedik. Tesis olanaklarını (spa, havuz, kahvaltı vb.) resmî kaynaktan teyit edin. Eski listedeki 4 Eylül Otel, Savona, Sultan, Malia, Buruciye ve Revag Palace gibi isimleri güncel olarak doğrulayamadığımız için taşımadık.
Sivas'a Nasıl Gidilir ve Şehir İçinde Ulaşım
Hızlı Tren (YHT) ve Normal Tren
Ankara-Sivas yüksek hızlı tren hattı 26 Nisan 2023'te açılmış, yaklaşık 405 km uzunluğundadır. Üçüncü taraf kaynaklara göre yolculuk yaklaşık 2 saat 32 dakika ile 2 saat 41 dakika arasında sürer, günde 3-4 sefer olduğu yazılır (kaynaklar farklı verir). İstanbul-Sivas aktarmasız YHT seferleri 4 Mayıs 2024'ten beri raporlanır ve yaklaşık 7 saat 18 dakika sürer. 2026'da 3 Temmuz-14 Eylül arasında ek seferler duyurulmuştur. Güncel sefer ve fiyat için TCDD Taşımacılık'a bakın. Bölgesel (normal) trenler YHT'den ayrıdır. Sivas-Divriği arası bölgesel seferler bu kategoridedir.
Sivas Nuri Demirağ Havalimanı
Havalimanı bilet sitelerine göre şehir merkezine yaklaşık 22 km uzaklıktadır. Taksi ve otobüs seçenekleri anılır, Havaş servisi olduğu da belirtilir. İstanbul'dan THY seferleri İstanbul Havalimanı'ndan, Pegasus ve AJet seferleri Sabiha Gökçen'den anılır. Güncel saat ve havalimanı ulaşımı için DHMİ, THY ve Havaş duyurularını kontrol edin. Resmî bir kaynakla doğrulayamadığımız için sefer çizelgesi vermiyoruz.
Şehir İçi ve İlçelere Ulaşım
Kent meydanı çevresi yürünebilir. Eğri Köprü gibi noktalar için taksi ya da özel araç düşünebilirsiniz. Divriği, Gürün, Kangal, Zara, Şarkışla ve Gemerek birbirinden uzaktır. Toplu taşıma ve dolmuş seçeneklerinin pratikliği rotaya göre değişir. Gökpınar, Şuğul, Tödürge ve yayla gibi noktalar için özel araç, kiralık araç ya da özel transfer düşünün. Yıldız Dağı için sezonluk servis olup olmadığını işletmeciden sorun.
1, 2, 3 ve 4 Günlük Sivas Rotaları
1 Gün: Sivas Merkez
| Sıra | Durak | Not |
|---|---|---|
| 1 | Kent meydanı ve Çifte Minareli Medrese cephesi | Sabah ışığı için erken başlayın. |
| 2 | Şifaiye Medresesi | Karşısındadır. Açık bölümleri kontrol edin. |
| 3 | Buruciye Medresesi | Kısa yürüyüş. |
| 4 | Gök Medrese | Açık olup olmadığını önceden teyit edin. |
| 5 | Kongre binası | Resmî saatleri muze.gov.tr'den kontrol edin. |
| 6 | Sivas Ulu Camii | Restorasyon nedeniyle bölümleri kapalı olabilir. |
| 7 | Behrampaşa Hanı ve eski çarşı çevresi | Han bugün otel ve kafe olarak kullanılır. |
2 Gün
| Gün | Plan |
|---|---|
| 1. Gün | Yukarıdaki şehir merkezi rotası. |
| 2. Gün | Divriği günübirlik ya da Divriği'de gecelemeli. Gidiş-dönüş yaklaşık 340-370 km, süre uzundur. Bölgesel tren de bir seçenektir. |
3 Gün
| Gün | Plan |
|---|---|
| 1. Gün | Sivas merkez. |
| 2. Gün | Divriği. |
| 3. Gün | Gürün: Şuğul Kanyonu ve Gökpınar Gölü'nün dışarıdan görünümü. Gökpınar'da etkinlik varsaymayın. |
4 Gün: Bir Ek Küme Seçin
| Gün | Plan |
|---|---|
| 1-3. Gün | 3 günlük rota. |
| 4. Gün | Şunlardan biri: Şarkışla ve Âşık Veysel Müzesi, Gemerek ve Sızır, Zara ve Tödürge, Kangal. Hepsini tek güne sığdırmayın. |
Kış Rotası
| Gün | Plan |
|---|---|
| 1. Gün | Sivas merkez, kapalı mekânlar ağırlıklı. |
| 2. Gün | Yıldız Dağı'nda kayak günü. Sezonu ve yol durumunu önceden kontrol edin. |
Kış koşullarında uzak ilçe rotalarını (Divriği, Gürün) dikkatle planlayın. Yaz doğa rotalarıyla kış rotasını karıştırmayın.
Sivas'a Kısa Bir Video Bakışı
Aşağıdaki video Sivas'taki yerlere genel bir bakış sunar. Bu sayfadaki bilgiler eski içerikle karşılaştırılıp güncellendi. Videodaki saat, fiyat ve işletme bilgileri eski olabilir.
Sivas'ı bir doğu rotasının parçası yapıyorsanız Doğu gezisi sayfası ve genel Türkiye gezi rehberi sonraki aşama için bir başlangıç noktasıdır. Başkent çevresinden gelenler için Ankara gezilecek yerler rehberi de faydalı olabilir.
Uzak Rotalar İçin Kısa Bir Ulaşım Notu
Cab Istanbul bağımsız bir özel ulaşım sağlayıcısıdır. Sürücülerimiz şoförlü araç hizmeti verir ve lisanslı turist rehberi değildir. Sivas Belediyesi, UNESCO, Divriği Ulu Camii yönetimi, Yıldız Dağı işletmecisi ya da oteller ile resmî bir ortaklığımız yoktur ve bu sayfa onlar adına konuşmaz. Türkiye içi şehirlerarası seyahat için şehirlerarası şoförlü araç hizmetimize ve şoförlü araç sayfamıza bakabilirsiniz. Sivas'ta yerel bir hizmet işlettiğimizi iddia etmiyoruz. Planınızı yaparken ulaşım bilgilerini önce resmî kaynaklardan doğrulayın.
Sivas Gezisi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Sivas'ta mutlaka görülmesi gereken yerler hangileri?
İlk ziyarette kent meydanındaki Çifte Minareli, Şifaiye, Buruciye ve Gök Medrese ile Kongre binası ve Ulu Cami öne çıkar. Ek gün varsa Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, sonra Gürün ya da Sızır gibi doğa rotaları eklenir.
Sivas'ı gezmek için kaç gün gerekir?
Şehir merkezi için 1 gün yeter. Divriği ile 2 gün, Gürün ile 3 gün, bir ek ilçe kümesiyle 4 gün planlanabilir. Uzak ilçeleri tek güne sığdırmayın.
Sivas merkez yürüyerek gezilebilir mi?
Kent meydanı çevresindeki medreseler yürüme mesafesindedir. Eğri Köprü gibi noktalar için taksi ya da araç gerekebilir.
Çifte Minareli Medrese hangi döneme aittir?
Kitabeye göre 1271-72 tarihlidir ve İlhanlı veziri Şemseddin Cüveynî tarafından yaptırılmıştır. Yani Selçuklu değil, Anadolu'da Moğol egemenliği dönemine aittir.
Buruciye Medresesi ne zaman yapılmıştır?
1271 tarihlidir ve Muzaffer Burucerdî ile ilişkilendirilir. Kaynaklarda bazen Şifaiye ile karıştırılır.
Gök Medrese 1291'de mi yapılmıştır?
Hayır. Kaynaklar 1271 verir. Sahip Ata Fahreddin Ali tarafından, III. Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde yaptırılmıştır.
Şifaiye Medresesi ne amaçla yapılmıştır?
1217-18'de Sultan I. İzzeddin Keykavus tarafından darüşşifa yani şifahane olarak yaptırılmıştır. Sultanın türbesi de yapının içindedir. Sonra medrese olarak kullanılmıştır.
Sivas Ulu Camii ne zaman yapılmıştır?
1955 onarımında bulunan bir kitabe 1196-97 tarihini verir. Bazı araştırmacılar daha erken tarihler önerir. Yapının atfı (Selçuklu ya da Danişmendli) kaynaklarda farklıdır.
Sivas Ulu Camii ahşap direkli midir?
Hayır. Kaynaklara göre taş ayaklar ve sivri kemerlerle bölünen taş bir yapıdır. Ahşap olan tavandır. Ahşap sütunlu cami tipi başka yapılar için geçerlidir.
Sivas Ulu Camii'nin minaresi neden eğiktir?
Nedeni tartışmalıdır. Kaynaklarda yaklaşık 116-117 cm sapma anılır. Bilinçli verilmiş olabileceği ya da sonradan oluştuğu söylenir. Kesin açı için mühendislik raporlarına bakmak gerekir. 2025'te başlayan bir restorasyon bildirilmektedir.
Sivas Kongresi nerede yapılmıştır?
Sivas'ta bugün müze olarak anılan, dönemin lise binasında toplanmıştır. Kongre 4 Eylül 1919'da başlamıştır. Bitiş tarihi kaynaklarda 11 ya da 12 Eylül olarak geçer.
Kongre binası müze olarak ziyarete açık mı?
Binanın müze olarak işlev gördüğü anlatılır, ama güncel resmî adını, saatini ve ücretini doğrulayamadık. muze.gov.tr üzerinden kontrol edin.
Divriği Ulu Camii UNESCO Dünya Mirası mı?
Evet. Divriği Great Mosque and Hospital adıyla 1985'te listeye girmiştir (ölçüt i ve iv).
Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası ne zaman yapılmıştır?
UNESCO'ya göre 1228-29'da Mengücekli emiri Ahmed Şah döneminde yapılmıştır. Darüşşifa, bir UNESCO belgesine göre eşi Turan Melek tarafından yaptırılmıştır. Baş mimar Ahlatlı Hürremşah'tır.
Divriği Ulu Camii'nde gerçekten 10 bin farklı motif var mı?
Bu rakam yaygındır ama belgelenmiş bir sayım bulamadık. Kesin sayı vermiyoruz.
Divriği'nde namaz kılan insan gölgesi kasıtlı mı?
Batı kapısında yaz aylarında bir silüetin oluştuğu anlatılır. Bunun mimarın bilinçli tasarımı olduğuna dair kanıt bulamadık, bu yüzden bunu bir gözlem olarak ele alıyoruz.
Divriği Darüşşifasında müzikle tedavi yapılıyor muydu?
Bu anlatım gönüllü rehberlerce tekrarlanır. Tarihî ya da akademik kaynakla doğrulayamadık, bu yüzden bir gerçek olarak yazmıyoruz.
Divriği Ulu Camii restorasyonu tamamlandı mı?
Evet. Restorasyon 2015'te başlamış, 2024'te tamamlanmış ve yapı 6 Mayıs 2024'te yeniden ibadete ve ziyarete açılmıştır.
Divriği Sivas merkezden günübirlik gezilir mi?
Mümkündür ama uzundur. Merkeze yaklaşık 170-184 km mesafededir. Geceleme ya da bölgesel tren ile planlamak daha rahat olabilir.
Gökpınar Gölü hangi ilçededir?
Gürün ilçesindedir.
Gökpınar Gölü'nde yüzmek veya dalış yapmak serbest mi?
Kaynaklar çelişir. Eski haberlerde yüzme yasağı ve izinli dalış, daha yeni haberlerde dalış turizmine kapatılma anlatılır. Güncel kuralı doğrulayamadık. Etkinlik varsaymayın, resmî duyurulara bakın.
Şuğul Vadisi hangi ilçededir?
Gürün ilçesindedir. İmranlı'da değildir. Gürün merkezine yaklaşık 5 km uzaklıktadır.
Sızır Şelalesi hangi ilçededir?
Gemerek ilçesine bağlı Sızır beldesindedir. 2019'da Doğal Sit - Nitelikli Doğal Koruma Alanı olarak tescil edilmiştir.
Hafik Gölü'nde kamp yapılabilir mi?
Resmî tesis ya da kural bulamadığımız için önermiyoruz. Göl kuş üreme alanı olarak korunan bir alan olarak anılır.
Tödürge Gölü hangi ilçededir?
Zara ilçesindedir. Zara'ya yaklaşık 12 km, Hafik'e yaklaşık 17 km uzaklıktadır.
Tödürge Gölü kışın donunca üzerine çıkılır mı?
Hayır. Buz kalınlığı değişkendir ve gölde güvenli ilan edilmiş bir buz alanı yoktur. Fotoğrafı kıyıdan çekin.
Eğriçimen Yaylası hangi ilçededir?
Koyulhisar ilçesindedir. Yıldızeli'nde değildir. İlçe merkezine yaklaşık 17-20 km uzaklıktadır.
Âşık Veysel Müzesi nerede?
Şarkışla ilçesine bağlı Sivrialan köyündedir. Veysel'in 1960'ta yaptırdığı ev 2012'de restore edilip müze olarak açılmıştır. Güncel saatleri Sivas Müze Müdürlüğü'nden teyit edin.
Kangal köpeği neden meşhurdur?
Sürü koruyucu bir çoban köpeği ırkıdır. FCI'de Kangal Çoban Köpeği adıyla 331 numaralı standartta yer alır. Abartılı güç iddialarını kullanmıyoruz.
Balıklı Kaplıca hangi ilçededir?
Kangal ilçesindedir. İlçe merkezine yaklaşık 13 km, Sivas merkezine yaklaşık 98 km uzaklıktadır.
Kangal Balıklı Kaplıca cilt hastalıklarını tedavi eder mi?
Bu rehber tıbbi iddiada bulunmaz. Tesis doktor balık deneyimiyle bilinir. Sağlık konularında doktorunuza danışın.
Sıcak Çermik nerede ve sağlık faydaları kanıtlı mı?
Şehir merkezine 24-31 km uzaklıkta bir kaplıca bölgesidir. Sağlık faydası iddiası yazmıyoruz.
Sivas'ta kayak merkezi var mı?
Evet. Yıldız Dağı Kış Sporları ve Turizm Merkezi, Yıldızeli ilçesine bağlı Yakupoğlan köyündedir ve şehir merkezine yaklaşık 58 km uzaklıktadır. Güncel sezon bilgisini işletmeciden teyit edin.
Sivas'ta ne yenir?
Sivas köftesi, Divriği pilavı, peskütan çorbası, madımak aşı, hıngel ve fırında kelle öne çıkar. Sivas köftesi ve Sivas kellesi TÜRKPATENT kayıtlıdır.
Madımağın bilimsel adı nedir?
Polygonum cognatum. Eski içerikteki Sideritis congesta yanlıştı.
Madımak coğrafi işaretli mi?
Bir TÜRKPATENT kaydı bulamadık, bu yüzden coğrafi işaretli olduğunu yazmıyoruz. Coğrafi işareti Tarım Bakanlığı değil TÜRKPATENT tescil eder.
Sivas'a YHT ile gidilir mi, İstanbul'dan YHT var mı?
Evet. Ankara-Sivas hattı 2023'te açılmıştır. İstanbul-Sivas aktarmasız seferler 2024'ten beri raporlanır. Güncel sefer için TCDD Taşımacılık'a bakın.
Sivas Havalimanı merkeze ne kadar uzak?
Bilet sitelerine göre yaklaşık 22 km'dir. Taksi ve otobüs seçenekleri anılır. Güncel servis için DHMİ ve Havaş'a bakın.
Sivas'ta nerede kalınır?
Yürüyüş için kent meydanı çevresi, ulaşım için istasyon ve merkezî bölgeler, kış için Yıldız Dağı seçilebilir. Otel bilgilerini resmî sitesinden teyit edin.
Sivas'a hangi mevsimde gidilir?
Şehir mirası için ilkbahar ve sonbahar rahattır. Doğa rotaları yazın, kayak kışın uygundur. Hava garantisi yoktur.