Ayasofya Camisi/Müzesi/Kilisesi; Kim İnşaa Etti? Neden Bu Kadar Önemli?

2018-02-21 22:40:51

ayasofya cami

AYASOFYA YENİDEN CAMİİ, YENİDEN MÜZE OLUR MU?

''İstanbul'un 1453'te Osmanlı Türkleri tarafından fethinden sonra, fethin sembolü olarak, derhal Ayasofya Kilisesi camiye dönüştürülmüştür.'' (Vikipedi) 

Bakanlar Kurulu kararıyla 86 yıl önce müzeye dönüştürülen Ayasofya Müzesi, Danıştay'ın söz konusu kararı iptal etmesi ile birlikte Ayasofya, 24 Temmuz Cuma günü Siyasi bir karar ile tekrar camii'ye çevrildi.

Danıştay'ın yayımladığı kararla, Ayasofya'nın camiden müzeye dönüştürülmesine dair kararı iptal etti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Ayasofya'nın Diyanet İşleri Başkanlığı'na devrini ve ibadete açılmasını öngören Cumhurbaşkanlığı Kararı'nı imzalaması ile Ayasofya'nın 24 Temmuz'da Cuma namazıyla birlikte Müslümanlar için ibadete açılacağı tarihi güne şahit olduk.

Ayasofya Camii ici

Ortodoks Hristiyanlar için bir manastır olarak inşa edildiğinden dolayı bu inanca sahip kişiler için de kutsal olarak kabul ediliyor. Dünyadan tepkiler alan karar Turizme nasıl bir etki yapacağı ise kovid19 (korona virüs nedeni ile turizmin durması) tartışma konusu olmadı.

Öte yandan Ayasofya'nın, ziyaretçi kabulunde Camii ye giriş kuralları dışında, bir değişiklik olmayacağından. Camii ziyaretleri müze kapsamında olmadığı için ücretsiz girişlerin yoğunluğu artıracağı muhakaktır. Tabi yoğunluğun bin altıyüz yıllık Ayasofya nasıl etkileyeceği uzmanların görüşü ile kamuyuna bilidirilecktir.

ayasofya açılışı

Ayasofya, 1985 yılından beri UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde yer alıyor.

Türkçe de Ayasofya, Latince Santa Sophia, aynı zamanda Kutsal Bilgelik Kilisesi veya İlahi Bilgelik Kilisesi olarak adlandırılan katedral, MS 6. yüzyılda Konstantinopolis'te (şimdi İstanbul, Türkiye) Bizans yönetiminde inşa edilmiştir (532-537) imparator Justinian I. Genel fikir birliği ile en önemli Bizans yapısı ve dünyanın en büyük anıtlarından biridir.

Ayasofya cami tarihi

Ayasofya ne zaman inşa edildi?

Ayasofya'nın bugün açıkça görülen yapısının çoğu 6. yüzyılda ( 532-537), Bizans İmparatoru Justinian I döneminde tamamlandı. İmparator Konstantin tarafından işgal edilen orijinal kilise 325 yılında, 404'teki bir isyan sırasında yerle bir edildi, daha sonra yeniden inşa edildi ve Justinian bugün var olan binayı işletmeye almadan önce 532'de bir kez daha yıkıldı. O zamandan beri Bizans dönemi boyunca mozaikler eklenmiş, hem Bizans hem de Osmanlı dönemlerinde yapısal değişiklikler yapılmış ve Osmanlı mimarisinin yapının mülkiyeti sırasında İslami mimari gelenekleri ile önemli eklemeler yapılmıştır.

ayasofya'nın tarihi kısaca 

Ayasofya neden önemlidir?

Ayasofya, Dünya Mirası'nın bir parçasıdır. Yapımından sonra neredeyse binyıl boyunca, Hıristiyanlığın en büyük katedraliydi. Bizans dünyası için dini, politik ve sanatsal yaşamın merkezi olarak hizmet etti ve bize döneme ilişkin birçok faydalı bilimsel anlayış sağladı. Fatih Sultan Mehmet'in 1453'te Konstantinopolis'i ele geçirip yapıyı bir cami olarak belirlemesi sonrasında da Müslümanlar için önemli bir camii halini aldı. 1934'te müzeye dönüştürülene kadar cami olarak hizmet verir iken 24 Temmuz 2020 de tekrar Cami'ye çevrildi.

ayasofya'nın önemi

Ayasofya Osmanlı Dönemi'nde nasıl değişti?

Fatih Sultan Mehmet, Hristiyan Ortadoks kilisesi olan Ayasofya'yı yeni feth edilmiş istanbul'da yeterli Müslüman ibadet merkezi olmadığından dolayı 1453'te kenti ele geçirdikten kısa bir süre sonra cami olarak belirledi. Yapıyı, İslami geleneğe uygun hale getiren, Fatih Sultan Mehmet, ahşap bir minare (artık ayakta değil), bir mihrap (Mekke yönünde konumlandırılmış niş), bir minber, bir medrese (okul) ve büyük bir avize ekletti. Daha sonraki eklemeler arasında minarelerin inşası, Hıristiyan mozaiklerinin sıvanarak örtülmesi ve yapısal desteklerin eklenmesi yer alıyor.

ayasofya camii

En çok ziyaret edilen müzeler arasında Ayasofya; Sanat ve mimarlık tarihi açısından dünyanın önde gelen anıtlarından biridir ve dünyanın 8. harikası olarak kabul edilir. Bu yapı, 6. yüzyılda Doğu Romalı Philon tarafından dünyanın 8. harikası olarak tanımlandı. Günümüzde Ayasofya, aynı yerde inşa edilen, ancak öncekilerden farklı bir mimari anlayışa sahip üçüncü yapıdır.

ayasofya

Ayasofya nasıl yapıldı?

Bu yapı, İmparator Justinianos (527-565) tarafından Travers Anthemios'u (Aydın) ve Bale İsidorosları (Milatos) için yapılmıştır. Yapım çalışmaları sırasında, iki baş mimar ile birlikte 100 mimar ve çalıştıkları kaynaklarda her bir mimarın emrinde bulunan 100 işçi belirtilmiştir. Ayasofya İnşaatı 23 Şubat 532'de başlamış ve 5 yıl 10 ay gibi kısa bir sürede tamamlanmış ve 27 Aralık 537'de büyük bir törenle ibadete açılmıştır.

 ayasofya müzesi

916 yaşında iken kilise, 1453 yılında İstanbul'un fethiyle Fatih Sultan Mehmet tarafından camiye çevrilmiş ve 482 yıl boyunca cami olarak kullanılmıştır. 1935 yılında Atatürk'ün emri ve Bakanlar Kurulu kararı üzerine Ayasofya kapılarını müze olarak açmıştır. 

Ayasofya Camii her gün ziyarete açık.

 Kış programına göre müzeye son giriş 16.00 ; Yaz programına göre müze 09.00 - 19.00 arasında ziyaret edilebilir, müzeye en son giriş 18.00'dir.

Not: Bu program müze iken geçerli açılış ve kapanış saatleri. Günümüzde Ayasofya müze değil de Cami olarak 7/24 açık olmak üzere programlandı. (bir sonraki değişikliğe kadar)

ayasofya camii

Ayasofya Camii Ne Zaman Ziyaret Edilebilinir?

Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Diyanet İşleri Başkanlığı arasında Ayasofya Camisi'nde yürütülecek koruma, geliştirme, tanıtım ve yönetim faaliyetlerine ilişkin protokolle Ayasofya  korunmasına yönelik ilkeler saptanırken, kurumlar arası iş bölümünün de belirlenmesi Ayasofyanın eskisinden fazla ziyaretçi alacağı anlamına geliyor.

Ayasofya'nın tarih, kültür, sosyal, manevi ve estetik değerlerinin muhafazası,  uluslararası sözleşmeler çerçevesinde gerçekleştirilecek. Ayasofya din hizmetleri, Diyanet İşleri Başkanlığınca yürütülecek. Restorasyon, konservasyon ve koruma faaliyetlerini ise Kültür ve Turizm Bakanlığı yerine getirecek.

ayasofya ibadete açık mı

Ayasofya Camisi'ni, yerli ve yabancı turistler ücretsiz ziyaret edebilecek.

Ayasofya resim ve tasvirlerin kapatılmasında ışık kullanılmayacak. Namaz esnasında perdeleme sistemiyle resim, tasvir ve mozaikler kapanacak, namazdan sonra tekrar açılacak. Bu da bir önce Camii'ye çevrilirken mozaiklerin sıvanmasından dolayı oluşan hasarın önüne geçilecek. Binanın tarihi dokusuna ve mimarisine zarar verilmemesi amaçlanırken caminin zemini  ise halı ile kaplanıyor.

E-mail: order@cabistanbul.com

Anasayfa